Veilig Werken langs de weg Takel & berging

Risicobeschrijving

Hulpverleners, waaronder de bergers, worden regelmatig zelf slachtoffer van verkeersongevallen tijdens het uitvoeren van hun werkzaamheden langs de weg. Er moeten daarom maatregelen getroffen worden om de situatie zo veilig mogelijk te maken.

In 2004 is er een richtlijn uitgebracht voor eerste veiligheidsmaatregelen bij incidenten op auto(snel)wegen. Gebleken is dat deze richtlijn belangrijke bijdrage heeft geleverd aan het veilig afhandelen van incidenten op die wegen. Daarom is besloten om ook voor het overige wegennet een richtlijn uit te brengen. In januari 2010 is verschenen de “Richtlijn eerste veiligheidsmaatregelen bij incidenten met tweezijdig aanrijdgevaar” en tevens is de herziene versie uitgegeven van de “Richtlijn eerste veiligheidsmaatregelen bij incidenten met eenzijdig aanrijdgevaar”. Deze twee richtlijnen samen bestrijken het gehele Nederlandse wegennet, en zijn van toepassing op wegen met maximumsnelheden variërend van 50 tot 130 km/uur.
Door de branchevereniging Takel en Berging zijn deze richtlijnen opgenomen in de arbocatalogus als de branchenorm.

De richtlijnen zijn terug te vinden op de site www.eigenveiligheideerst.nl Dit is voor deze branche een zeer belangrijke site als het gaat om informatie op het gebied van veiligheid.

“Richtlijn eerste veiligheidsmaatregelen bij incidenten met eenzijdig aanrijdgevaar” geldt op alle wegen met gescheiden rijbanen, bijvoorbeeld gescheiden door geleiderail, barriers of brede middenberm, inclusief toe- en afritten en bruggen, tunnels en viaducten in deze wegen.

“Richtlijn eerste veiligheidsmaatregelen bij incidenten met tweezijdig aanrijdgevaar” geldt op alle wegen met niet-gescheiden rijbanen, inclusief bruggen, tunnels en viaducten in deze wegen. De bebouwde kom valt hier ook onder.

Een van de belangrijkste taken voor de diverse hulpverleners is het om de weg zo snel mogelijk weer vrijmaken voor het verkeer nadat het incident heeft plaatsgevonden. Dit kan alleen maar door het maken van goede afspraken en een goede coördinatie van de aanpak van een ongeval. Het geheel aan maatregelen die dit beoogt is het Incident Management (IM). Dit is de samenwerking tussen politie, brandweer, ambulance, wegbeheerders, bergers, Koninklijke Marechaussee en ANWB voor de veilige en efficiënte afhandeling van een incident, zie www.incidentmanagement.nl. Prioriteiten hierbij zijn de eigen veiligheid van de hulpverlener, de verkeersveiligheid, adequate hulp aan slachtoffers, de mogelijke schuldvraag vast te stellen door sporenonderzoek, de doorstroming van het verkeer en de beheersing van de schade. Via “Quickfind” op de IM-site is veel achtergrond informatie en documentatie te vinden.

Door dit IM worden incidenten sneller afgehandeld als daarvoor. Dit is goed voor zowel de slachtoffers als de hulpverleners en de weggebruikers: de slachtoffers worden sneller geholpen, de hulpverleners staan minder lang bloot aan gevaar en de weggebruikers kunnen eerder hun weg vervolgen. Bovendien zorgt het sneller afhandelen van ongevallen voor een reductie van de vervolgongevallen: de ongevallen in de staart van de file en de kijkersongevallen op de andere rijbaan.


Opleiding

Voor alle bergers en pechhulpverleners is het verplicht om de kwalificatie REVI-incidentmanagement te behalen (REVI staat voor Richtlijn Eerste Veiligheidsmaatregelen bij Incidenten)

 

Praktische oplossingen beschrijving

Bij het voorkomen of verminderen van risico’s langs de weg dient de arbeidshygiënische strategie gevolgd te worden. Dat betekent het volgen van onderstaande volgorde om het risico aan te pakken waarbij de bronaanpak de meest gewenste oplossing is en de persoonlijk beschermingsmiddelen de laatste optie:

  1. De bron van het probleem weg nemen: Het voorkomen van aanrijdgevaar;
    werken volgens de richtlijnen
  2. Hulpmiddelen gebruiken: bij eenzijdig aanrijdgevaar: de zes V’s (Veiligheidsruimte, Voertuig als buffer, Veiligheidskleding, Verkeerskegels, Verkeerssignalering, Vrijhouden aan- en afvoerroute), en bij tweezijdig aanrijdgevaar: de vier S’en (Stoppen, Stilzetten, Schouwen, Sluiten)
  3. Organisatorische oplossingen: Incident Management, e-learning  
  4. Persoonlijke beschermingsmiddelen: zichtbaarheid (retro-reflecterende kleding)

 

Oplossingen tabel

De diverse oplossingen in de tabel zijn ingedeeld volgens de arbeidshygiënische strategie. Zoals gezegd heeft aanpak aan de bron (linker kolom) de voorkeur boven oplossingen van lagere orde (kolommen ernaast). Binnen elke kolom zijn de oplossingen gerangschikt naar effectiviteit, dat wil zeggen de mate waarin het risico verminderd of geheel weggenomen wordt. De meest effectieve oplossingen binnen een kolom staan bovenaan, de minst effectieve oplossingen onderaan.

Hulpmiddelen / Afscherming bron:

Eenzijdig aanrijdgevaar: De zes V’s: Veiligheidsruimte Voertuig als buffer, Veiligheidskleding, Verkeerskegels, Verkeerssignalering, Vrijhouden aan- en afvoerroute

Tweezijdig aanrijdgevaar: De vier S’en: Stoppen, Stilzetten, Schouwen, Sluiten

Organisatorische oplossingen:

Goede afspraken maken tussen alle betrokken partijen (Incident Management)

Goede afspraken maken met de regionale verkeerscentrales in zaken extra veiligheidsmaatregelen (bijvoorbeeld aanvragen afkruizen van rijstroken)

Verplichte kwalificatie voor bergers en pechhulpverleners (Richtlijn Eerste Veiligheidsmaatregelen bij Incidenten) Incidentmanagement REVI

Opleiding/ training (e-learning)

Voldoen aan de Kwaliteitseisen voor Bergingsondernemingen

Eisen pechservicevoertuigen (exterieur voertuig en hulpmiddelen/gereedschappen)

 

 

Achtergrondinformatie

Arbosite mobiliteitsbranche: www.arbomobiel.nl

VBS (branchevereniging bergers): www.vbs-berging.nl

Arbosite FNV Bondgenoten: www.fnv.nl

Arboportaal SZW: www.arboportaal.nl

Inspectie SZW (voorheen Arbeidsinspectie): www.inspectieszw.nl